16 Ιουλίου 2021

Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918)

 ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ: Ο ΠΡΩΤΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 
Σειρά 5 ωριαίων ντοκιμαντέρ παραγωγής Γαλλίας 2013.
Θα μπορούσε να αποφευχθεί η θυσία μιας ολόκληρης γενιάς; Πώς προέκυψε μια τόσο σκληρή και εκτεταμένη σύγκρουση; Πώς άντρες και γυναίκες υπέμειναν αυτή τη φρικαλεότητα για τέσσερα χρόνια;
Με την χρήση πάνω από 500 ώρες αρχειακών λήψεων, μεγάλο μέρος του οποίου ήταν προηγουμένως αόρατο, και τώρα χρωματισμένο, η σειρά Apocalypse WWI ακολουθεί μια στρατηγική και παγκόσμια προσέγγιση για την απάντηση αυτών των θεμελιωδών ερωτημάτων, αλλά επίσης και το πιο σημαντικό, αφηγείται την ιστορία με ένα ευαίσθητη προσέγγιση σε ανθρώπινο επίπεδο. Η ιστορία μας φέρνει στο επίκεντρο της μάχης, από τα χαρακώματα στο Βορρά της Γαλλίας έως τα λιγότερο γνωστά μέτωπα της Ρωσίας, της Σερβίας, της Τουρκίας και της Παλαιστίνης, καθώς και στην καθημερινή ζωή των πολιτών .
Η αφήγηση ζωντανεύει τις αναμνήσεις και τις εμπειρίες αυτών των ανδρών και γυναικών και μας βοηθά να κατανοήσουμε και να νιώσουμε καλύτερα πώς ο τότε κόσμος οδηγούταν στην αποκάλυψη.
............................................................
Μέρος 1ο: Μανία

11 Νοεμβρίου 1918. Στις έντεκα το πρωί, ξαφνικά σιωπή! Ο Καναδός στρατιώτης Τζορτζ Λ. Πράις σκοτώθηκε μόλις, το τελευταίο θύμα μιας ασύλληπτης σφαγής που θα σκοτώσει δέκα εκατομμύρια στρατιώτες, εννέα εκατομμύρια αμάχους και θα μετρήσει εικοσιένα εκατομμύρια τραυματίες.
Πώς έφτασαν τα πράγματα ως εδώ; Από πού ξεκίνησε αυτή η τρέλα που θα κατακλύσει τον κόσμο για τέσσερα ολόκληρα χρόνια; Θα καταστρέψει ολόκληρες χώρες και θα συντρίψει πολλές αυτοκρατορίες. Το 1914, η Ευρώπη έχει μπει για τα καλά στην «Μπελ Επόκ». Αλλά στις 28 Ιουνίου το 1914 στο Σεράγεβο, ο Φραγκίσκος Φερδινάνδος, ο ιδιόρρυθμος διάδοχος του θρόνου της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, δολοφονείται από έναν νεαρό Βόσνιο εθνικιστή.Αυτό το φαινομενικά άσχετο γεγονός πυροδοτεί παλιά πατριωτικά απωθημένα των μοναρχών. Βιομήχανοι είναι υπέρ της πολεμικής σύρραξης ως τρόπο να καταπνίξουν τα αιτήματα της εργατικής τάξης. Μερικές εβδομάδες αργότερα, η Αυστροουγγαρία κηρύσσει πόλεμο στη Σερβία και ξεκινάει ένα παιχνίδι συμμαχιών μεταξύ των εθνών.
Η ανάλαφρη αναχώρηση των στρατευμάτων για τον πόλεμο αντικατοπτρίζει τη συλλογική έλλειψη συνείδησης των λαών, που θεωρούν ότι ο πόλεμος θα είναι σύντομος και ένδοξος. Τον Οκτώβριο του 1914 τα γερμανικά στρατεύματα πλησιάζουν στο Παρίσι. Η νίκης τους φαίνεται πιθανή και ο ενθουσιασμός για τον πόλεμο μετατρέπεται σε φόβο.




Μέρος 2ο: Φόβος

27 Αυγούστου του 1933 στην Ανατολική Πρωσία. Ο Χίτλερ και ο Γκέρινγκ, και οι δύο βετεράνοι του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, τιμούν τον στρατάρχη φον Χίντενμπουργκ στο υπέροχο τοπίο του μνημείου της Μάχης του Τάνενμπεργκ. Ο Χίτλερ λέει, «Το Τάνενμπεργκ είναι ένα σύμβολο. Ήταν εδώ το 1914 που κρίθηκε η μοίρα της Γερμανίας».
Για τον Χίντενμπουργκ, η Μάχη του Τάνενμπεργκ είναι η πιο σημαντική στιγμή της ζωής του και του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Καθώς οι Ρώσοι εισβάλλουν στην Πρωσία, προκαλώντας τη μαζική έξοδο του γερμανικού πληθυσμού, ο Χίντενμπουργκ τούς σταματάει στο Τάνενμπεργκ.
Στα δυτικά η προέλαση των Γερμανών σταματάει από τους Γάλλους στη Μάχη του Μάρνη. Μετά από αποτυχημένες προσπάθειες να νικήσουν τον αντίπαλό τους, οι στρατοί παίρνουν θέσεις στα χαρακώματα στο Δυτικό Μέτωπο, μια γραμμή που περνάει από την Ελβετία και φτάνει στη Βόρεια Θάλασσα. Νοτιότερα οι Ιταλοί, οι Οθωμανοί Τούρκοι και οι Βούλγαροι μπαίνουν κι αυτοί στον πόλεμο.
Οι Γάλλοι και οι Βρετανοί σύμμαχοι ζητούν βοήθεια από τις αποικίες τους. Καναδοί, Αυστραλοί, Νεοζηλανδοί, Σενεγαλέζοι, Μαροκινοί, Αλγέριοι και Αναμίτες συμμετέχουν στη σύρραξη. Ο πόλεμος είναι τώρα παγκόσμιος και η μεγάλης κλίμακας αιματοχυσία φαντάζει αναπόφευκτη. Τα πεδία της μάχης γίνονται μια ζωντανή Κόλαση.




Μέρος 3ο: Κόλαση

Σεπτέμβριος 1915. Εκατομμύρια άντρες βρίσκονται παγιδευμένοι σ’ έναν γιγαντιαίο πόλεμο.
Από τα χαρακώματα στη Γαλλία, μέχρι τις Ιταλικές Άλπεις και τα Βαλκάνια, και πέρα από τις πύλες τους Ανατολικού Κόσμου, ολόκληρη η Ευρώπη φλέγεται.
Καινούργια όπλα, καινούργια αμυντικά συστήματα. Ο πόλεμος έχει γίνει βιομηχανικός και χημικός. Οι μάχες φτάνουν σε απίστευτα σημεία βιαιότητας. Το πυροβολικό σφυροκοπά τον εχθρό χωρίς έλεος. Εξαπολύονται επιθέσεις με δηλητηριώδη αέρια, φλογοβόλα και μύδρους, έναν συνδυασμό μπαρουτιού και φυσιγγιών που καταστρέφουν το σώμα και το πρόσωπο του ανθρώπου. Οι επιθέσεις είναι τρομακτικές και χωρίς σκέψη. Οι καταιγίδες των βλημάτων οδηγούν τους στρατιώτες στην τρέλα. Τα τραύματα είναι φρικτά, οι συνθήκες υγιεινής και διαβίωσης στις εμπόλεμες ζώνες είναι απερίγραπτες και οι επιδημίες θερίζουν. Είναι μια Κόλαση επί γης.
Τον Φεβρουάριο του 1916 στη Γαλλία, οι Γερμανοί εξαπολύουν μεγάλη επίθεση στο Βερντέν. Οι γαλλικές γραμμές κρατούν όσο μπορούν. Η Μάχη του Σομ, η πιο αιματηρή μάχη του πολέμου, ξεκινάει την 1η Ιουλίου του 1916. Σε μόλις μερικές ώρες ο βρετανικός στρατός χάνει 30.000 άντρες. Πέντε εκατομμύρια άντρες έχουν χάσει τη ζωή τους σε δεκάξι μήνες. Αλλά για τους ηγέτες, το ανθρώπινο και υλικό κόστος είναι τόσο υψηλό που ο εχθρός πρέπει να πληρώσει και ο πόλεμος πρέπει να συνεχιστεί.
Πώς θα μπει ένα τέλος σ’ αυτή την τρέλα; Πώς θα τιθασευτεί τόση οργή;




Μέρος 4ο: Οργή

Οι στρατιώτες είναι στα όριά τους. Θέλουν να τελειώσει ο πόλεμος. Θέλουν να γυρίσουν στον τόπο τους. Στο εσωτερικό μέτωπο, πίσω από τις γραμμές, η οργή κλιμακώνεται καθώς η πείνα ταλαιπωρεί τον πληθυσμό. Η δυστυχία του πολέμου έχει τρυπώσει σε κάθε σπίτι., επηρεάζοντας κάθε πλευρά της καθημερινής ζωής. Πρέπει να βρεθεί μια λύση για να σταματήσει ο πόλεμος. Ξεκινούν οι διαμαρτυρίες. Στη Γερμανία κοινωνικές αναταραχές δείχνουν ότι το Ράιχ είναι έτοιμο να καταρρεύσει. Η Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία διχάζεται. Ο Φραγκίσκος Ιωσήφ πεθαίνει και ο νεαρός διάδοχός του Κάρολος Α’ αρχίζει να κάνει προσεκτικά βήματα προς την ειρήνη.Στο μέτωπο, η μάχη του Σεμέν ντε Νταμ οδηγεί τους Γάλλους πεζικάριους σε λιποταξία. Οι Ρώσοι στρατιώτες, εξαντλημένοι από την πείνα και τον φόβο, συμμετέχουν στην Επανάσταση. Ο τσάρος παραιτείται κι ετοιμάζεται για μια ζωή στην εξορία.Η γερμανική στρατιωτική ηγεσία διαπράττει ένα στρατηγικό λάθος που αλλάζει την εξέλιξη της σύρραξης αποφασίζοντας επίθεση με υποβρύχια σε όλα τα ξένα πλοία του Ατλαντικού, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών εμπορικών πλοίων. Οι ΗΠΑ μπαίνουν στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων και τον Ιούνιο του 1917 ο στρατηγός Πέρσινγκ φτάνει στη Γαλλία μαζί με τα πρώτα αμερικανικά στρατεύματα.Έναν μήνα μετά, κι ενώ οι αμερικανικές ενισχύσεις ακόμα εκπαιδεύονται, η Μάχη του Πασεντάλε ξεκινάει στο Βέλγιο κάτω από δυνατή βροχή. Χιλιάδες στρατιώτες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας πνίγονται σε μια θάλασσα λάσπης. Άλλη μια αποτυχία, άλλη μια χωρίς νόημα εκατόμβη.Πώς μπορεί να δικαιολογηθεί το πείσμα των Ευρωπαίων ηγετών; Δεν θέλουν, όπως και οι λαοί τους, τη λύτρωση;


Μέρος 5ο: Απελευθέρωση

Τον Οκτώβριο του 1917 στο Καπορέτο, οι Ιταλοί εμπλέκονται σε μια αιματηρή μάχη κατά στρατευμάτων της Γερμανίας και της Αυστροουγγαρίας, που θα λήξει με ταπεινωτική ήττα των Ιταλών.
Ταυτόχρονα, στη Ρωσία ο Λένιν, στην ηγεσία των Μπολσεβίκων, υποκινεί την Οκτωβριανή Επανάσταση. Οι νέοι ηγέτες της Ρωσίας, οι Κομμουνιστές, υπογράφουν ξεχωριστή συνθήκη ειρήνης με τις Κεντρικές Δυνάμεις στο Μπρεστ-Λιτόφσκ, τον Μάρτιο του 1918.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι Γερμανοί να μπορούν πλέον ελεύθερα να συγκεντρώσουν τις δυνάμεις τους στο δυτικό μέτωπο. Συγκεντρώνουν τους άντρες και ξεκινούν προέλαση στη Γαλλία προκαλώντας τη φυγή των Παριζιάνων από την πρωτεύουσα.
Οι αμερικανικές ενισχύσεις ωστόσο είναι πλέον έτοιμες να πολεμήσουν. Μέχρι τον Ιούλιο του 1918 υπήρχαν ήδη 1.300.000 Αμερικανοί στρατιώτες σε ευρωπαϊκός έδαφος.
Οι μεγάλες γερμανικές επιθέσεις, προβλέποντας μια τελική νίκη, θα καταλήξουν σε μια σειρά από αποφασιστικές ήττες. Οι Συμμαχικές Δυνάμεις, με μια καλοδεχούμενη ώθηση από τον Θείο Σαμ, σημειώνουν τη μία νίκη μετά την άλλη, γεγονός που επιταχύνει την πτώση των Γερμανών.
Εντωμεταξύ τα βρετανικά στρατεύματα νικούν και στη Μέση Ανατολή… Στην Παλαιστίνη, τη Συρία, την Ανατολία, το Ιράν και το Ιράκ, παίρνοντας εδάφη από τους Οθωμανούς Τούρκους που στο τέλος συνθηκολογούν.
Στις 11 Νοεμβρίου του 1918, στα πεδία της μάχης στη Γαλλία, ηχούν οι σάλπιγγες που θα σηματοδοτήσουν τη συνθηκολόγηση. Ο πόλεμος τελειώνει και οι στρατιώτες μπορούν επιτέλους να επιστρέψουν.
Αλλά τα σημάδια της μάχης αρχίζουν να κακοφορμίζουν σύντομα. Οι όροι για την ειρήνη, που συντάχθηκαν από τους Συμμάχους, είναι ταπεινωτικοί για τη Γερμανία. Η «Συνθήκη της Ειρήνης» που υπογράφεται στις Βερσαλλίες στις 28 Ιουνίου του 1919, βάζει τα θεμέλια για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Και η Ευρώπη, αποδεκατισμένη και πενθούσα, πρέπει να γιατρέψει τις πληγές της και να χτίσει από την αρχή το μέλλον της.






..................................................................................

Δεν υπάρχουν σχόλια: